محمد رضا واليزاده معجزى

179

تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )

ظل السلطان بعد از انجام كارهاى اصفهان با اردوى عظيمى به عراق رفت كه از آنجا به لرستان برود ظل السلطان بعد از اعزام حسين قلى خان ايلخانى به خوزستان و ميرزا محسن خان مظفر الملك به لرستان مشغول تهيه مقدمات سوق دادن نيروى عظيم و مجهزى به لرستان گرديد زيرا همان‌طور كه لرستانيان از شاهزاده بيم و هراس داشتند ، او نيز از عشاير سلحشور و جنگجوى لرستان واهمه داشت و براى اين‌كه بتواند اين ايالت افسانه‌اى را رام و مطيع خود سازد يك اردوى عظيم « 1 » را براى تسخير لرستان از اصفهان حركت داد كه بعد از تمشيت امور شهرستان اراك ( سلطان‌آباد ) كه آن هم در همان سال به قلمرو فرمانفرمايى شاهزاده ضميمه شده بود ، به لرستان بيايد . شاهزاده از اصفهان به نجف‌آباد رفت و از آن‌جا شكاركنان به كرّون و از آنجا به فريدن و بالاخره وارد گلپايگان شد و از آن‌جا به اراك رفت و در اراك سلطان عبد المجيد ميرزا ناصر الدوله ( پسر فيروز ميرزا نصرت الدوله ) و عبد اللّه ميرزا حشمت الدوله به اردوى شاهزاده پيوستند و ناصر الدوله شاهزاده را در قريه امرآباد ملك خود پذيرايى كرد و چون علاقه او را به شكار مىدانست ، او را با دو هزار نفر از همراهان به شكار برد و قريب يك هفته از او و همراهانش پذيرايى كرد . ظل السلطان در اين جرگه شكار و چند فقره شكار ديگر ارقامى را از كشتار انواع جانوران ، به ويژه گوسفندان كوهى ذكر كرده كه خواننده را به رقت مىاندازد . در پايان اين شكارها و مهمانيها شاهزاده اردو را به‌سمت بروجرد حركت داد .

--> ( 1 ) . ظل السلطان در تاريخ مسعودى مىنويسد : " مىتوانم بگويم بعد از جد بزرگوارم نايب السلطنه ، چنين اردوى عظيمى در ايران حركت نكرده بود . " واحدهاى اين اردو بنا به نوشته شاهزاده از اين قرار بوده است : " پنج فوج تمام سرباز ، دو هزار سوار ، پانزده عراده توپ ادخاديوز اطريشى ، 9 عراده كوهستانى گلپر هفت ، شش عراده توپ صحرايى گلپرهشت . چهار توپچى آزموده و تعليم يافته " و بعد از اين توضيحات مىنويسد : " اين اردوى نظامى اختصاصى وى بود كه بالغ بر هفت هزار نفر بوده‌اند كه همه بر تفنگهاى ورندل ، كه آن اوقات مدرنترين سلاح جنگى بود ، مسلح بوده‌اند . " علاوه‌براين هفت هزار نفر سرباز احصائيه غلامان خاصه ، كاكاها و ساير نفرات خاصه او كه همواره پيرامون خود شاهزاده بوده‌اند ، به هزار و دويست نفر مىرسيده كه اين اردو هميشه از اردوى نظامى قدرى فاصله داشته و خيمه و خرگاه جداگانه در منازل و مراحل بر مىافراشته‌اند . فرماندهى اردوى هم به عهده خود ظل السلطان بود و در نهايت نظم و ترتيب آن را به سوى عراق مىبرد كه از آن‌جا به لرستان بيايد .